SIÊU ÂM QUA THÓP

Bác sĩ: Trương Thị Thu Hiền

-----------------------------------------------------

* ĐẠI CƯƠNG:

        - Nhiễm trùng ở màng não, chủ mô não và các não thất có thể mắc phải trước hoặc sau khi sinh.

        - Nguyên nhân: Cytomegalovirus, toxoplasma, Herpes, Rubella, E.coli,

        - Các vi sinh vật này xâm nhập vào màng não đám rối mạch mạc của các não thất, xâm nhập vào trong não thất, chủ mô não, và các mạch máu vùng vỏ não.

        -  Lâm sàng.

1. Kỹ thuật siêu âm:

- SA qua thóp có giá trị ở trẻ dưới 2 tuổi (thóp chưa đóng kín)

- Phương tiện: Đầu dò convex, sector tần số thấp, đầu dò linear 7 MHZ

- Các mặt cắt: Coronal, Sagital

- Kỹ thuật quét:

2. Viêm não, màng não:

* 60% trẻ bị viêm màng não cấp có hình ảnh siêu âm bất thường, gồm các dấu hiệu sau:

- Rãnh não dày và tăng hồi âm (gặp trong 40% trường hợp)

- chủ mô não tăng hồi âm: Lan tỏa hoặc khu trú ở 1 cuộn não

- Tăng hồi âm các khối chất xám ở vùng đồi thị, hạch đáy (nhân đuôi, nhân hạnh nhân, …)

- Tụ dịch dưới màng cứng: gặp nhiều ở độ tuổi 2-3 tháng tuổi,đặc biệt là trong trường hợp nhiễm H.Influenzae, xảy ra ở giai đoạn sớm hoặc muộn. Dịch đồng nhất hoặc lợn cợn hồi âm.

- Hình ảnh vôi hóa:

+ Có bóng lưng hoặc không.

+ Vị trí: Thành của não thất và xung quanh não thât bên (T.h nhẹ), ở chủ mô não và vùng cỏ não (T.h nặng)

Tụ dịch dưới màng cứng

- Hình ảnh thoái hóa dịch tạo nang: vị trí nằm trong chủ mô não, ở xung quanh não thất bên.

- Hình ảnh các não thất, đám rối mạch mạc (phần 3)

3. Hình ảnh viêm hệ thống não thất:

- Giãn não thất: Có thể giãn 1 hoặc toàn bộ hệ thống não thất (xem bảng), góc của sừng trán não thất bên là góc tù.

- Thành não thất dày, tăng âm, không còn trơn láng đều đặn, có thể có vôi hóa tập trung ở thành.

- Dịch não thất: có thể lợn cợn hồi âm, mảng tăng âm, vách hóa chia não thất thành nhiều ngăn.

- Đám rối mạch mạc: Không đều đặn, bất cân xứng 2 bên.

Bảng chiều rộng não thất bên

4. Abces não:

- Là biến chứng của viêm não, thường do vi khuẩn Gr (-)

- Vị trí thường gặp ở thùy trán.

- Tiến triển sau 2W, từ 1 vùng thương tổn chủ mô não khu trú do viêm tắc mạch máu (nhồi máu).

- Hình ảnh siêu âm: Khối dịch không đồng nhất, ranh giới rõ, chủ mô não xung quanh tăng âm, có thể đè đây não thất, đường giữa.

5. Các biến chứng khác:

- Não ứng thuỷ

- Vôi hóa não

- Teo não

- Multi cystic encephalomalacia

6. Kết luận:

- Giá trị của siêu âm trong VMN: Có thể phát hiện thương tổn ở não thất, ở chủ mô não trong các TH nặng, theo dõi tiến triển trong quá trình điều trị, các biến chứng.

- Siêu âm không có giá trị trong các TH câp tính khi mà không có (hoặc chưa có) các thương tổn nói trên.