LIỆU PHÁP TIÊM CHẤT XƠ  BỌT GÂY XƠ TĨNH MẠCH HIỂN
DƯỚI HƯỚNG DẪN CỦA SIÊU ÂM TẠI BỆNH VIỆN TRUNG ƯƠNG HUẾ

Ths Nguyễn Thị Cẩm Vân; Ths Nguyễn Phước Bảo Quân

Ths Trần Hoài Ân; Gs Ts Bùi Đức Phú.

-----------------------------------------------------

I. Đặt vấn đề:

• Bệnh lý suy dãn tĩnh mạch nông là bệnh lý khá phổ biến.

• Trên thế giới đã có nhiều phương pháp điều trị bệnh này một cách có hiệu quả.

• Tại Việt nam, phương pháp tiêm chất xơ bọt gây xơ tĩnh mạch hiển dưới hướng dẫn của siêu âm trong điều trị bệnh lý suy dãn tĩnh mạch nông là phương pháp tương đối mới, ít tai biến mà đem lại hiệu quả cao.

  Chúng tôi nghiên cứu đề tài này nhằm những mục đích sau:

  - Đánh giá các đặc điểm lâm sàng, siêu âm doppler của bệnh lý suy dãn tĩnh mạch hiển.

  - Đánh giá hiệu quả của phương pháp tiêm chất xơ bọt gây xơ tĩnh mạch nông dưới hướng dẫn của siêu âm.

II. Phương pháp nghiên cứu:

1. Tiêu chuẩn chọn bệnh:

• Tuổi từ:  25 - 75 tuổi.

• Bị suy dãn tĩnh mạch hiển có đýờng kính lớn nhất của tĩnh mạch hiển ≤ 10 mm [1]

• Thời gian hồi lưu > 1 giây.

2. Tiêu chuẩn loại trừ: Những bệnh nhân bị suy dãn tĩnh mạch nông kèm viêm tắc hệ tĩnh mạch sâu, rối loạn  chức năng đông máu.

3. Phương tiện nghiên cứu:

• Máy siêu âm doppler màu ATL HDI 3500. Đầu dò Linear 7.5 - 13 MHz

• Chất xơ bọt: Aetoxisclerol 0,5%, 3%,  Aetoxisclerol solution.

4. Phương pháp tiêm xơ:

III. Kết quả nghiên cứu

Từ 1/1/2006 đến 30/8/06: 19 trường hợp bị suy dãn tĩnh mạch hiển, thống kê được một số kết quả sau:

1. Tuổi: từ 32 đến 75 tuổi.

2. Giới tính: Đa số bệnh nhân là nữ, chiếm tỷ lệ: 94,7% , nam chiếm tỉ lệ 5,3%.

3. Đặc điểm lâm sàng của bệnh lý suy dãn tĩnh mạch nông.

Các đặc điểm khi thăm khám lâm sàng:

Hình ảnh lâm sàng

4. Đặc điểm siêu âm doppler:

4.1.Trung bình đường kính lớn nhất của tĩnh mạch hiển lớn cần điều trị: 8,86 ± 1,62 mm

4.2. Thời gian của dòng hồi lưu: 1,5 - 5 giây.

Hình ảnh siêu âm Doppler của suy dãn tĩnh mạch hiển

Hình ảnh siêu âm doppler màu của bệnh suy dãn tĩnh mạch

4.3. Vị trí của dòng hồi lưu:

5. Loại tĩnh mạch được tiêm xơ:

6. Kết quả

Tỷ lệ thành công:

          - Tiêm 1 lần: 94.74%.

          - Tiêm 2 lần: 5,26%.

Hầu hết bệnh nhân cải thiện rõ về mặt lâm sàng, mất hẳn hình ảnh dãn tĩnh mạch trên chân.

Về siêu âm doppler: đường kính tĩnh mạch được tiêm xơ giảm hẳn, hoàn toàn không thấy dòng chảy và dòng phụt ngược bên trong.

Hình ảnh lâm sàng sau khi tiêm xơ 8 ngày

Hình ảnh siêu âm doppler

7. Các biến chứng:

• Khoảng 15,8 % có biến chứng hình thành cục huyết khối cứng, xuất huyết dưới da và gây đau tại chỗ tiêm xơ. 

• Hoàn toàn không có những biến chứng nặng nề khác như thuyên tắc động mạch, hoại tử tại chỗ tiêm, và thuyên tắc tĩnh mạch phổi.

IV. Bàn luận:

So với nhiều nghiên cứu trên thế giới, nghiên cứu của chúng tôi đường kính lớn nhất của tĩnh mạch cần được tiêm xơ: ≤ 10mm lớn hơn 2mm so với nghiên cứu ở Pháp: ≤ 8mm. Thời gian hồi lưu phải lớn hớn 1 giây. 

Về kỹ thuật, trong 19 tr][fng hợp tiêm xơ chỉ có một trường hợp chiếm tỉ lệ 5,26% phải tiến hành thủ thuật lại lần thứ 2 vào ngày thứ 8 sau khi chích xơ do liều lượng tiêm vào tĩnh mạch lần 1 quá thấp chưa đủ để lấp mạch. Phương pháp tiêm xơ chúng tôi áp dụng khá đa dạng. Chúng tôi chỉ theo doxi bệnh nhân mới được hơn 8 tháng nhưng kết quả thu được ban đầu rất khả quan: các bệnh nhân được tiêm xơ đã cải thiện rõ rệt về mặt lâm sàng cũng như siêu âm doppler, hoàn toàn không thấy dòng chảy kèm hồi lưu xuất hiện trở lại ở những tĩnh mạch đã được tiêm xơ, chưa có một tai biến nào.

V. Kết luận

Phương pháp tiêm chất xơ bọt gây xơ tĩnh mạch nông dưới hướng dẫn của siêu âm là phương pháp tương đối mới ở Việt Nam. Sự thành công của phương pháp phụ thuộc vào việc chọn lựa bệnh nhân, nó đòi hỏi người làm siêu âm doppler mạch phải có nhiều kinh nghiệm, phải chẩn đoán bệnh ở giai đoạn sớm, chọn bệnh chính xác và đòi hỏi kỹ năng của người thực hiện.

So với phương pháp mổ stripping,  phương pháp này ít xâm nhập, không mổ xẻ, không gây mê, không gây đau, thời gian nằm viện ngắn, giảm chi phí điều trị, có thể thực hiện ở các nơi có trang bị máy siêu âm doppler và  mang lại hiệu quả đáng kể.