TRẬT KHỚP HÁNG BẨM SINH

Bác sĩ: Lê Phước Anh

-----------------------------------------------------

I.Giới thiệu:

• Trật khớp háng bẩm sinh là khi trẻ sinh ra chỏm xương đùi của trẻ nằm ngoài ổ khớp háng.

• thường không biểu hiện rõ vào lúc sinh và có thể không đýợc nhận ra cho đến lúc trẻ tập đi.

• Tỷ lệ: 1-2% ở trẻ sơ sinh. Nam/nữ: 5/1. Trật một bên: 50-80%, trái gấp 3 lần phải.

• Nguyên nhân thường do loạn sản khớp háng trong quá trình phát triển (DDH).

II.Giải phẫu học:

Khớp háng gồm:

• Mặt khớp:

  • Ổ cối

  • Chỏm xương đùi.

  • Sụn viền ổ cối.

• Phương tiện nối khớp:

  • Bao khớp.

  • Dây chằng ngoài bao khớp (Chậu đùi, mu đùi, ngồi đùi, vòng).

  • Dây chằng trong bao khớp (Dây chằng chỏm đùi).

• Bao hoạt dịch.

III. Các phương pháp thăm khám:

• Lâm sàng

• Chẩn đoán hình ảnh:

  • Siêu âm

  • XQ thường quy

  • CT

  • MRI

1. Lâm sàng:

• Cần thăm khám cho trẻ 10 ngày tuổi để phát hiện sớm.

• Ngắn chi, xoay ngoài, tạo góc, nếp gấp da.

• Hạn chế dạng háng (thường dạng 90 độ ở trẻ sơ sinh).

• Nghiệm pháp Ortolani và Barlow (+) ở trẻ< 6-8 tuần tuổi.

2. Chẩn đoán hình ảnh:

•  Siêu âm: Thời điểm lý týởng là 3-4 tuần tuổi.

•  XQ quy ýớc: thýờng thực hiện cho trẻ vào tháng thứ 3-4.

•  CT.

•  MRI.

Siêu âm:

* Phương tiện và kỹ thuật:

• Đầu dò Linear 5 - 7,5MHz.

• Đặt trẻ nằm ngữa, giữ cố định (có thể cho trẻ bú).

• Đặt đầu dò ngay mấu chuyển lớn.

• Thýờng dùng mặt cắt theo mặt phẳng trán (Phương pháp Graf ).

• Có thể cắt ngang, dọc với gấp và duỗi đùi (Phương pháp động).

Siêu âm bình thường

Phương pháp Graf

Đánh giá góc α (Theo Graf):

• α >= 60⁰: Bình thường

• α : 50 - 60⁰

• α < 3th:  chưa trưởng thành sinh lý

• α > 3th:  loạn sản nhẹ

• α < 50⁰:  trật khớp háng

Đánh giá độ bao phủ chỏm(Theo Terjesen):

Độ bao phủ chỏm xương đùi N>= 50%

• Ngay sau sinh:

  • 30% : Bán trật

  • 10 - 20%: Trật khớp háng

• 1-3 tháng:

  • 50%: Trật khớp háng

* Đối với loạn sản khớp háng thì N # 30%.

Phương pháp động

* Thực hiện khi có dấu hiệu bệnh lý.

* Thực hiện cử động khép - dạng:

          - Chỏm trở về ổ cối → trật khớp háng không vững → có thể nắn.

          - Chỏm không trở về ổ cối → trật khớp háng vững → không thể nắn → phẫu thuật.

* Vị trí của sụn viền ổ cối (labrum).

Trật khớp háng không vững - vừa

Trật khớp háng không vững - nặng

X quang thường quy

Theo dõi điều trị

         - Theo dõi về cải thiện hình dạng ổ cối, vị trí chỏm xương đùi. 

         - Theo dõi về cải thiện độ bao phủ chỏm xương đùi.