Kỹ thuật chụp cắt lớp vi tính khớp gối cản quang CT-ARTHROGRAPHY

Bác sĩ: Võ Trọng Hào

------------------------------------------- 

PHÂN TÍCH HÌNH ẢNH MPR

Dấu hiệu bất thường sụn chêm được biểu hiện như là:

• Bờ viền sụn chêm không đều hay còn gọi là thoái hoá sụn chêm.

• Hiện diện vết nứt chứa chất cản quang đi vào sụn chêm hoặc giữa sụn chêm và bao khớp.

• Hiện diện sụn chêm ngoài dạng “discoid”.

Dây chằng chéo trước(ACL) là một cấu trúc hình ống liên tục. Bất thường của ACL khi cấu trúc này mất liên tục, hoặc hiện diện một bờ viền không đều. Dấu hiệu đọng chất cản quang ở phía bám tận xương đùi của ACL được xem như là chỉ điểm của rách dây chằng bán phần.

Bệnh nhân 1. Rách sụn chêm trong và bệnh lư xương sụn (synovial osteochondromatosis) ở một bệnh nhân nữ, 66 tuổi với đau khớp gối trái sau chấn thương
 

Hình 1 Rách hoàn toàn sừng sau sụn chêm trong.
A. CT-arthrography tái tạo theo mặt phẳng đứng dọc (sagital) cho thấy đường nứt đứng dọc (mũi tên) ở sừng sau sụn chêm trong, kéo dài từ mặt trên sụn lồi cầu đùi xuống mặt sụn mâm chày đối diện. Lưu ư thương tổn sụn lồi cầu (mũi tên nhỏ) dưới  dạng vết loét sâu vùng Xương dưới sụn khớp.	Hình ảnh arthroscopy chỉ ra vết rách sừng sau sụn chêm trong (mũi tên)

Hình 2. Mặt mặt phẳng tái tạo MPR khác trên cùng bệnh nhân trên, chỉ ra rách phức tạp hoàn toàn sừng sau sụn chêm trong.
Ðối chiếu hình ảnh CT-arthrography và Arthroscopy Trên hình ảnh đứng dọc (sagital) qua sừng sau sụn chêm. Trong, chỉ ra đường rách sụn chêm theo chiều ngang (mũi tên dài) và đường rách đứng dọc (mũi tên ngắn). Lưu ý hình ảnh cắt cụt bờ tự do sụn chêm (hình vuông), tương ứng với thương tổn thoái hoá sụn chêm.	Hình ảnh nội soi khớp gối cho thấy xé rách sụn chêm theo các hướng được chỉ ra trên CT-arthrography (những mũi tên).

Hình 3. Bệnh lý xương sụn trong bao hoạt dịch (synovial osteochondromatosis)
A	B	C
Hiện diện nhiều mảnh di vật trong khoang khớp ở vị trí túi hoạt dịch cơ tứ đầu đùi, nhìn thấy trên hình ảnh sagital (A), axial (B) CT-arthrography và Arthroscopy (C), mũi tên.

Bệnh nhân 2. Thương tổn rách sụn chêm trong và thoái hoá xương sụn ở bệnh nhân nữ 36 tuổi với đau khớp gối kéo dài sau chấn thương
A	B
Hình ảnh sagital (A) và Coronal (B) CT-arthrography cho thấy một đường dò thuốc cản quang ở phần trước sụn chêm trong, đi từ mặt trên sụn khớp lồi cầu ra tận phía ngoài mặt phẳng bao khớp dây chằng bên trong, tương ứng với tổn thương rách sụn chêm kích thước và hình thành kén sụn chêm (mũi tên).

Hình 3. Hình ảnh bình thường của dây chằng chéo trước ACL trên CT-arthrography và Arthroscopy
A	B
C
Hình ảnh axial (A) sagital (B) CT-arthrography và Arthroscopy (c) của dây chằng chéo trước bình thường (mũi tên).

Hình 3. Thương tổn sụn khớp lồi cầu

Phần sụn mặt trước-bên trái lồi cầu xương đùi nham nhở không đều, thấy rơ nhờ thuốc cản quang tập trung ở vùng khuyết xương sụn và xương dưới sụn trên hình ảnh axial.

Bệnh nhân 3. Thương tổn rách sụn chêm và thoái hoá sụn chêm trên bệnh nhân nam 66 tuổi với đau khớp gối sau chấn thương
A	B
Hình A. Trên hình ảnh sagital cho thây mặt trên sừng sau sụn chêm trong dày, bờ viền không đều. Tuy nhiên không thấy thương tổn rách sụn chêm. Lưu ý thoái hoá xương dưới sụn lồi cầu đối diện sụn chêm (mũi tên dài).	Hình B. Tương ứng với hình ảnh CT-arthrography, bờ sụn chêm nham nhở không đều là dấu hiệu thương tổn thoái hoá sụn chêm

Bệnh nhân 3. Tổn thương rách phức tạp sừng trước sụn chêm trong sau chấn thương

Rách ngang và đứng dọc phát xuất từ bờ ngoại vi của sừng trước sụn chêm trong trên hình ảnh sagital CT-arthrography

KẾT QUẢ SO SÁNH GIỮA CHỤP CẮT LỚP VI TÍNH KHỚP GỐI CẢN QUANG VÀ PHẪU THUẬT NỘI SOI KHỚP GỐI

Trong cả 3 trường hợp chụp CT-arthrography, tất cả đều có thương tổn rách sụn chêm trong.

 Một trường hợp có bong và di lệch mảnh sụn chêm ở vị trí túi hoạt dịch cơ tứ đầu đùi.
Cả ba trường hợp đều có biểu hiện thoái hoá sụn chêm và vùng sụn khớp sau chấn thương.
Một trường hợp có dấu hiệu bệnh lư xương sụn túi hoạt dịch (synovial osteochondromatosis).
Không có trường hợp nào bị thương tổn dây chằng chéo trước.
Ðối chiếu với nội soi khớp gối, cho thấy khả năng phát hiện tổn thương khớp gối, đặt biệt là sụn chêm, của CT-arthrography và arthroscopy là rất tốt.

Back